Uchwała nr 19/2006 Zarządu ISOC Polska
z dnia 19 września 2006 r. w sprawie Programu „Wędka Technologiczna”

Informacje prasowe dotyczące Programu „Wędka Technologiczna” oraz treści zawarte w serwisie internetowym „Budżet Zadaniowy” skłaniają Zarząd Internet Society Polska do zwrócenia uwagi na paradoks związany z działaniami propoponowanymi dla realizacji strategicznego zadania rozwoju sektora wysoko zaawansowanych technologii. Intencją tych działań jest sprzyjanie powstawaniu i rozwojowi tych przedsiębiorstw, których produkty oparte są na wdrożeniach wynalazków. Jednym z ważniejszych źródeł finansowania tego pilotowego zadania ma być priorytet 1 programu operacyjnego UE „Konkurencyjna gospodarka”: Informatyzacja gospodarki i nauki.

Rozwój informatyki ma decydujące znaczenie dla jakościowych przekształceń w gospodarce. W dziedzinie informatyki Polska posiada znaczny i nie w pełni wykorzystany potencjał twórczy. Wdrożenia innowacji informatycznych często charakteryzują się niskimi wydatkami na kapitał fizyczny. Dlatego właściwym byłoby rozszerzenie programu Wędki Technologicznej na szerzej rozumiane, związane z naukami ścisłymi, niepatentowalne innowacje.

Prawo patentowe, podobnie jak każde prawo, ma ograniczony zakres działania. Obejmuje ono jedynie część aktywności innowacyjnej, przy czym sfera informatyki należy do tych dziedzin, które nie bez powodu zostały z niej wyłączone. Jesienią 2003 grupa wybitnych europejskich i amerykańskich ekonomistów napisała do Parlamentu Europejskiego list dotyczący związku między patentami na oprogramowanie a rozwojem gospodarczym:

„Z analiz naukowych wiadomo, że wydatki przedsiębiorstw na badania i rozwój skutkują wzrostem produktywności, zyskowności i wartości rynkowej firmy, natomiast nie ma dowodów iż patenty mają na te skutki odrębny wpływ, który wykraczałby poza skutki wynikające z wydatków na B+R.”

Status prawny rozwiązań informatycznych jest określany nie przez prawo patentowe, a przez prawo autorskie.

W Europejskiej Konwencji Patentowej i polskiej ustawie patentowej są jednoznaczne zapisy, mówiące o tym że programów komputerowych nie uważa się za wynalazki. Gdy w latach 2004-2005 kontrowersje wokół projektu dyrektywy o patentowalności rozwiązań informatycznych
dotarły do Polski, zarówno rząd jak i polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego w sposób bardzo zdecydowany przeciwstawiali się próbom rozmycia tych zasad, co prowadziłoby do usankcjonowania tysięcy patentów udzielonych przez Europejski Urząd Patentowy. Fachowcy czasami różnią się w poglądach, czy cała informatyka jest z mocy prawa wyłączona z patentowania, jednak polski urząd patentowy wielokrotnie odmawiał patentów na rozwiązania informatyczne, nawet jeśli analogiczne patenty zostały udzielone przez urzędy zagraniczne. Uzasadnienia tych odmów opierają na tezie, że przetwarzanie danych nie należy do dziedziny techniki w sensie prawa patentowego. Patentowalne są rozwiązania, których podstawą teoretyczną są nauki przyrodnicze, natomiast nie są patentowane rozwiązania abstrakcyjno-logiczne, czyli takie które bazują na wiedzy ścisłej (a więc tak matematyce i logice, jak i programowaniu).

Bez rozszerzenia programu Wędka Technologiczna na komercjalizację rozwiązań spoza sfery wynalazczości prace badawcze z informatyki znalazłaby się poza oddziaływaniem tej inicjatywy. Można dodać, że tak pojęte rozszerzone rozumienie wspierania innowacyjności zawarte jest w niedawnej (5 lipca 2006) rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie realizacji wspólnotowego programu lizbońskiego: badania naukowe i innowacje jako inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia.

Parlament Europejski podkreślając znaczenie wspierania integracji produktów, procesów i usług opartych na wiedzy oraz wprowadzania różnych systemów wspierających do sektorów nietechnologicznych zwraca równocześnie uwagę, że innowacje nietechnologiczne obejmują także innowacje socjalne i instytucjonalne. Odnotowując pogląd Komisji Europejskiej, że UE powinna
posiadać efektywny, wolny od luk prawnych i przyjazny dla użytkowników system ochrony własności intelektualnej, co sprzyjałoby przedsiębiorczości w dziedzinach zaawansowanych technologicznie, Parlament dodał, że ochrona własności intelektualnej nie może kolidować z otwartym dostępem do dóbr publicznych i wiedzy publicznej. Parlament wezwał Komisję do
promowania społeczeństwa sprzyjającego integracji społecznej i opartego na wiedzy poprzez wspieranie, na przykład, wolnego i otwartego oprogramowania oraz licencjonowania typu Powszechna Licencja Publiczna (GPL) i Licencja Publicznej Dokumentacji (PDL).
ISOC Polska apeluje o korektę tworzących program Wędka Technologiczna założeń koncepcyjnych
i zapisów prawnych: