Wybory przez Internet w Państwowej Komisji Wyborczej

Pan Sędzia Ferdynand Rymarz
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej

Szanowny Panie,

z ogromną uwagą i zainteresowaniem przeczytaliśmy informacje prasowe, według których Państwowa Komisja Wyborcza rozważa zwrócenie się do Sejmu o zmianę ordynacji wyborczej wprowadzającej nowe formy głosowania – w tym przez internet.

Stowarzyszenie ISOC Polska jest niezależną, obywatelską organizacją, która działa na rzecz społeczeństwa informacyjnego i rozwoju nowoczesnych technologii. Fachowcy związani z ISOC Polska od dawna przyglądają się problemowi przeprowadzania wyborów przez internet. Związane z tym społeczne nadzieje na zwiększenie dostępności wyborów, szczególnie dla osób niepełnosprawnych i czasowo pozostających poza stałym miejscem zamieszkania, oraz zwiększenie frekwencji wyborczej powodują, że tezy o jak najszybszym wprowadzeniu takiej technologii w życie traktowane są z ogromnym entuzjazmem.

Niestety, doświadczenia innych krajów wprowadzających różne formy e-votingu (w tym, ale nie tylko, głosowanie przez internet) pokazują, że wprowadzanie nowych procedur i rozwiązań technicznych powoduje poważne zagrożenia dla procesu demokratycznego. Zwracamy uwagę na fakt, że nawet tak prosta z pozoru procedura jak rejestracja wyborców poprzez email zawiodła podczas ostatnich wyborów parlamentarnych - wielu polskich obywateli odeszło od urn wyborczych nie oddawszy głosu, gdyż wysłane przez nich emaile "zagubiły się" w cyberprzestrzeni. Zawiodły także systemy przesyłania informacji z zagranicznych komisji wyborczych do PKW.

Choć członkowie stowarzyszenia ISOC Polska to entuzjaści nowych technologii, musimy zwrócić uwagę na fakt, że technologia nie jest panaceum na problemy społeczne i problemy demokratycznych instytucji. Źle wdrożona lub błędnie wybrana technologia może być dla tych instytucji poważnym zagrożeniem. Kiedy mówimy o tak kluczowych dla funkcjonowania demokracji instytucji jak wolne wybory należy zachować ogromną ostrożność i rozwagę przy proponowaniu rozwiązań technologicznych.

Dlatego zachęcamy do zapoznania się ze stanowiskiem ISOC Polska opublikowanym w styczniu 2007 roku, w którym wskazujemy na liczne zagrożenia i trudności związane z wprowadzaniem takiej technologii. W szczególności zwracamy uwagę na fakt, że przy obecnym stanie technologii nie ma możliwości przeprowadzenia przez internet wyborów w sposób gwarantujący jednocześnie tajność i pozwalający na audyt wyników wyborów. Dlatego sądzimy, że wdrożenie głosowania przez internet niesie poważne zagrożenie dla podstawowych konstytucyjnych wartości i ładu demokratycznego.

Z wyrazami szacunku

Marcin Cieślak
Prezes Zarządu ISOC Polska

Jarosław Lipszyc
Członek Zarządu ISOC Polska

Podobny list wysłaliśmy również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

6 listopada 2007 otrzymaliśmy odpowiedź z PKW:

Pan Marcin Cieślak
ISOC Polska

Szanowny Panie Prezesie

Państwowa Komisja Wyborcza uprzejmie dziękuje za uwagę i zainteresowanie Stowarzyszenia sprawą wprowadzenia do polskiego prawa wyborczego nowych form głosowania, w tym głosowania przez internet.
Stanowisko ISOC Polska w sprawie głosowania elektronicznego w wyborach parlamentarnych ze stycznia 2007 r. jest niewątpliwie ważne i musi być brane pod uwagę we wszystkich jego aspektach przy proponowaniu zmian form głosowania w Ordynacjach wyborczych.

Nie są natomiast dla Państwowej Komisji Wyborczej zrozumiałe uwagi dotyczące "rejestracji wyborców poprzez email podczas ostatnich wyborów parlamentarnych", a zwłaszcza stwierdzenie, że "...wielu polskich obywateli odeszło od urn wyborczych nie oddawszy głosu, gdyż wysłane przez nich emaile zagubiły się w cyberprzestrzeni", jak też i uwaga o tym, że "zawiodły systemu przesyłania informacji z zagranicznych komisji wyborczych do PKW".

Jeśli chodzi bowiem o pierwszą z tych kwestii, to Państwowej Komisji Wyborczej nie są znane przypadki licznego odchodzenia obywateli polskich od urn bez oddania głosu z podanego przez Państwa powodu; mogłoby to dotyczyć wyłącznie czynności składania wniosków przez obywateli polskich przebywających za granicą o wpisanie do spisu wyborców, przy czym zgłoszenie o wpis przy pomocy emaili jest tylko jedną z licznych możliwości technicznych.

Co do drugiej kwestii - należy zauważyć, iż przekazywanie z obwodów zagranicznych wyników głosowania z założenia odbywa się na drodze obwód głosowania - konsul - Ministerstwo Spraw Zagranicznych - Okręgowa Komisja Wyborcza w Warszawie. Dla tych celów wyniki głosowania konsul przekazuje przy pomocy środków łączności dyplomatycznej do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. System elektronicznego przekazywania danych jest stosowanych wyłącznie w relacji MSZ - Okręgowa Komisja Wyborcza w Warszawie i, jak Państwowej Komisji Wyborczej wiadomo, system ten technicznie nie zawiódł.

Z poważaniem,

Przewodniczący Komisji Wyborczej

Ferdynand Rymarz