Dnia 9 czerwca 2010 r. ISOC Polska przedstawiło swoją opinię na temat treści zawartych w Europejskiej Agendzie Cyfrowej:

"Pan
Włodzimierz Marciński
Dyrektor Departamentu
Społeczeństwa Informacyjnego

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
ul. Domaniewska 36/38
02-672 Warszawa

Warszawa, dn. 9 czerwca 2010 r.

dot. DSI-0158-23-3137/10/AK

W nawiązaniu do pisma z 2 czerwca 2010 r. dotyczącego przedstawienia opinii odnośnie Europejskiej Agendy Cyfrowej [KOM(2010)245], Stowarzyszenie Internet Society Poland przedkłada następujące uwagi:

A. Ogólny komentarz

Treść dokumentu bardziej odpowiada poglądom reprezentowanym przez ISOC niż liczne dotychczasowe propozycje Komisji w sferze społeczeństwa informacyjnego. Choć nie jest to do końca prawdziwe, bo kwestie dla nas ważne albo umieszczone są w dziwnych miejscach (np. zainicjowanie debaty o wolności wypowiedzi i przejrzystości w Internecie w rozdziale szybki dostęp do Internetu), albo wcale ich nie ma (np. kwestia przeglądu problematyki retencji, do czego zobowiązała się komisarz Cecilia Malmström w czasie przesłuchań w Parlamencie Europejskim w styczniu 2010 r.).

Obiecującą stronę Digital Agenda stanowi to, że nie jest ona dokumentem agresywnie forsującym dogmatycznie rozumianą własność intelektualną jako lek na każde zło, osobliwie braki w twórczości i innowacjach.

W odniesieniu do kreatywnych treści Digital Agenda anonsuje propozycje nowych reguł zbiorowego zarządzania prawami autorskimi mającymi na celu osłabienie kontroli przemysłu rozrywkowego nad obiegiem dzieł kultury.

W nawiązaniu do problematyki pornografii i pedofilii pojawia się groźba wykorzystania tego pretekstu do uruchomienia instytucjonalnego narzucania działań blokujących dostęp do szkodliwych treści. Ale reszta dokumentu przejawia pragmatyczne podejście do ograniczania przestępczości w sieci przez postulat bliskiej współpracy organów rządowych w ściganiu zorganizowanej przestępczości w sieci.

W kwestii neutralności sieci w dokumencie nie ma niczego konkretnego poza zapowiedzią bliskich konsultacji i dopiero po których ma nastąpić przedstawienie propozycji.

Fatalnie sformułowanym fragmentem dokumentu jest część poświęcona interoperacyjności i standardom. W ostatniej fazie opracowywania dokumentu dokonano znamiennych ustępstw w stosunku do zwolenników prywatyzacji standardów. Otwartość wyparowała.

Utrzymanie funkcjonowania i realnego dostępu do Internetu rozumianego jako „end-to-end network” to podstawowe przesłanie ISOC. Każdy użytkownik powinien mieć dostęp do wszystkich usług Internetu bez blokowania ich, wymuszonego pośrednictwa, preferowania przez operatora sieci pewnych usług, usługodawców i pośredników w stosunku do ich konkurentów oraz blokowania lub ograniczania możliwości aktywnego oferowania usług przez użytkownika, poza ograniczeniami wynikającymi z przepustowości wykupionego pasma oraz zakresu zakupionych usług sieciowych operatora.

Komercjalizacja Internetu, z którą zwykle związane jest preferowanie myślenia kategoriami architektury klient-server, nie może prowadzić do nakładania fundamentalnych ograniczeń technicznych i prawnych na architekturę end-to-end i jej praktyczną dostępność. Celem Digital Agenda powinno więc być nie tylko zapewnienie praw użytkownikowi jako konsumentowi, ale także zachowanie architektury sieci i infrastruktury prawnej pozwalającej każdemu użytkownikowi, by mógł bez zgody ewentualnych konkurentów zostać aktywnym uczestnikiem sieci, a więc np. rozwinąć własny biznes. Postulat tak rozumianego Kodeksu Praw Internetowych (s.16 polskiej wersji) powinien otwierać skorygowaną Agendę Cyfrową.

B. Uwagi szczegółowe

Do 2.1. Dynamiczny jednolity rynek cyfrowy:
Propozycja Kodeksu Praw Internetowych występuje tylko jako działanie pomocnicze o ograniczonym zakresie. Z punktu widzenia ISOC jego waga jest pierwszorzędna, a jego problematyka powinna być rozszerzona jak to zarysowano w części ogólnej komentarza.

Do 2.2. Interoperacyjność i normy:
Należy przywrócić zaangażowanie UE dla systematycznej migracji ku użyciu otwartych standardów i technicznych specyfikacji celem zagwarantowania interoperacyjności i ułatwienia ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego.
„When open alternatives are available, no citizen or company should be forced or encouraged to use a particular company’s technology to access government information… no citizen or company should be forced or encouraged to choose a closed technology over an open one, through a government having made that choice first” European Commissioner for Competition Policy Neelie Kroes, OpenForum Europe – Breakfast Seminar, Brussels, 10th June 2008.
Przyjęta definicja otwartego standardu nie może dyskryminować twórców wolnego oprogramowania, także tworzonego przez pojedynczych deweloperów.

Do 2.3. Zaufanie i bezpieczeństwo:
Pominięty został fakt niewielkiego zaufania obywateli do oficjalnych instytucji mających być odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo. W niektórych państwach, np. w Niemczech, przeprowadzono dokładne badania i wynika z nich, że znaczna część obywateli z braku zaufania do organów nadzoru w ograniczonym stopniu korzysta z komunikacji elektronicznej. Nie da się podnieść poziomu tego zaufania bez przyznania należytego priorytetu realizowanego w przejrzysty sposób nadzoru nad instytucjami nadzoru. Upowszechnienie się technik informatycznych nie może prowadzić do ograniczenia praw obywatelskich. Z doświadczenia wiadomo, że szereg zagrożeń, szczególnie tych dotyczących spamu, jest neutralizowane w sieci przez inicjatywy oddolne. Powinny one uzyskać należne im ułatwienia i wsparcie.

Do 2.4. Szybki i bardzo szybki dostęp do Internetu:
2.4.3. Otwarty i neutralny Internet
Otwartość i neutralność sieci powinna być ujęta w inicjatywę legislacyjną. Powinien być jej nadany wysoki priorytet.

Do 2.5. Badania i innowacje:
2.5.3. Inicjatywy przemysłu na rzecz otwartych innowacji
Zasady wsparcia programów badawczych nie powinny eliminować małych przedsiębiorstw, a nawet pojedynczych deweloperów. Właściwa definicja otwartego standardu jest jedną z przesłanek osiągnięcia tego celu.

Do 2.6. Zwiększenie umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych i włączenia społecznego:
2.6.2. Usługi cyfrowe sprzyjające włączeniu społecznemu
Należy tak sformułować zasady, aby dostęp do Internetu stał się rzeczywistą usługą powszechną, a nie taką tylko z nazwy.

Z poważaniem,

Marcin Cieślak
Prezes Zarządu ISOC Polska"